Jest to bohater zbiorowy. Mamy tu duży przekrój przez różnie zamożną szlachtę, od zaścianków, przez średniozamożną np.: Sopliców i przedstawicieli magnaterii takich jak Podkomorzy, Horeszkowie.
Magnateria nie jest dobrze przedstawiona, wiadomo tylko, że Podkomorzy jest świetny w tańcu. Magnaterii żal jest, że co raz mniej rodów z ich "półki" znajduje się w okolicy. Narrator niewiele o nich mówi w ujęciu klasowym.
Uwaga narratora skupia się jednak bardziej w utworze na szlachcie pokroju Sopliców (średniozamożnej) i na zaściankach.
Grupa szlachty średniozamożnej hołduje poszanowaniu tradycji i obyczajom, są bardzo gościnni. Stają w obronie dobra kraju. Są oni nieskłonni do pijaństwa, bardzo dobrzy gospodarze. Wojski okazuje się też wspaniałym kucharzem. Rozsądni, umieją wykorzystywać różne fortele, by znaleźć wyjście z trudnej sytuacji. Są wszechstronni i nie ograniczeni w swych poglądach.
Znają dobrze historię polski co udowadnia m.in. Wojski podczas uczty zaręczynowej. Przekazują tradycję młodym i bardzo im zależy na jej poszanowaniu i kultywowaniu.
Troszczą się o ludzi niżej uposażonych, Tadeusz oddaje wolność poddanym. Przedkłada też dobro kraju nad dobro osobiste. Zdają sobie sprawę, ze potrzebne są zmiany by ochronić kraj przed Rosją, ze w jedności siła i tylko wspólny głos w obronie kraju ma jakiś sens. Inaczej zakrawa to na walkę z wiatrakami.
Zupełnie innym typem szlachty jest ta, która zamieszkuje zaścianki. Przedstawiona głownie na podstawie Dobrzyńskich. Są oni napiętnowani przez narratora za swoje zachowanie. Dopuszczają się bezprawnego najazdu na Soplicowo, są butni, porywczy. Działają tu i teraz, nie patrząc na potrzeby i konsekwencje. Kieruje nimi interes własny nie kraju. Uwielbiają zabawę i pijaństwo, są pewni swojego, kłótliwi. Nie grzeszą zbytnim rozumem i jeśli im to nie pasuje nie słuchają autorytetów (Maciej wyrzuca ich z domu, bo nie słuchają jego słów, zresztą zdroworozsądkowych). Nie cechuje ich działanie kierowane rozsądkiem tylko uczuciami. Nie potrafią do końca trzeźwo ocenić zaistniałej sytuacji, co nie kończy się dla nich dobrze, np.: zostają pojmani gdy urządzają wielkie pijaństwo po ataku na Soplicowo. Trafiają się jednak też prawdziwe perły, jak np. postać Macieja Dobrzyńskiego.
Generalnie jednak z obrazu naszkicowanego przez Mickiewicza wyjawia się obraz szlachty, która w potrzebie, potrafi się zjednoczyć (bitwa z Rosjanami).
Więcej o szlachcie w Panu Tadeuszu:
Pan Tadeusz - Tradycje i obyczaje szlacheckie
Świat szlachecki w Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza